📘 راهنمای والدین
اینجا توضیح دادهایم پارسیب را چطور به کار ببرید، از باز کردن حساب تا یک روز معمولی درس. خواندنش حدود ده دقیقه وقت میگیرد. اگر وقتتان کم است، فقط «شروع در پنج قدم» و «نوشتن روی صفحه و روی کاغذ» را بخوانید.
۱. شروع در پنج قدم
- حساب باز کنید. حساب را پدر یا مادر باز میکند، نه بچه. با ایمیل و یک رمز ثبتنام کنید. ماه اول رایگان است و کارت بانکی نمیخواهد. با یک حساب، حداکثر ۳ کودک روی همه دستگاههایتان درس میخوانند.
- بچهها را اضافه کنید. برای هر کودک یک اسم کوچک یا اسم مستعار و یک تصویر انتخاب کنید. پیشرفت هر بچه جدا نگه داشته میشود.
- شیوه درس را انتخاب کنید: «با همراهی والدین» یا «خودآموز». پایینتر توضیح دادهایم کدام برای بچه شما بهتر است. بعداً هم هر وقت خواستید میتوانید عوضش کنید.
- سطح را معلوم کنید. کودک میتواند یک بازی کوتاه تعیین سطح انجام دهد، شما میتوانید چند سؤال ساده را با او مرور کنید، یا خودتان در بخش والدین باغچه را انتخاب کنید.
- درس اول را با هم کار کنید، حتی اگر شیوه خودآموز را انتخاب کردهاید. بعد از درس از بچه بپرسید سخت بود یا آسان. اگر خیلی آسان یا خیلی سخت بود، باغچه را عوض کنید.
یک رمز والدین بگذارید. در حساب کاربری یک رمز چهاررقمی بگذارید تا بچهها بدون اجازه شما به بخش والدین و تنظیم سطح و اشتراک نروند. تا وقتی رمز نگذارید، برای ورود به بخش والدین فقط باید جواب یک ضرب ساده را داد.
۲. با پدر و مادر یا تنهایی؟
| 👨👧 با همراهی والدین | 🐦 خودآموز (با هدهد) | |
|---|---|---|
| برای چه بچهای | بچههای کوچکتر (دانه و جوانه)، و هر وقت که میتوانید کنارش بنشینید. | بچههایی که کمی خواندن بلدند یا خوب گوش میدهند، و روزهایی که سرتان شلوغ است. |
| در درس | هر درس چند نکته کوتاه برای شما دارد، مثلاً چه بپرسید و کجا کمک کنید. حرف زدن، بلندخوانی و نوشتن روی کاغذ را شما میبینید و تأیید میکنید. | هدهد هر جمله را بلند میخواند. بچه بلندخوانیاش را ضبط میکند و به صدای خودش گوش میدهد. نوشتهاش روی کاغذ را هم خودش با چند سؤال ساده نگاه میکند و از آن عکس میگیرد. |
| درس بعدی | بچه یا شما از صفحه هر موضوع انتخاب میکنید. | روی صفحه اول یک دکمه بزرگ «ادامه بده» هست که درس بعدی را خودش انتخاب میکند. هر روز بیشتر فارسی و نوشتن است و ادبیات و تاریخ و جغرافیا و فرهنگ به نوبت میآیند. |
| کار شما | کنارش باشید و تشویقش کنید. | هفتهای یکی دو بار پیشرفت و دفتر مشقش را در بخش والدین ببینید و درباره درسها با او حرف بزنید. |
بهتر است هر دو را با هم به کار ببرید، مثلاً روزهای عادی خودآموز و آخر هفته یک درس با هم. حالت خودآموز جای حرف زدن شما با بچه را نمیگیرد. بپرسید امروز چه یاد گرفت و بخواهید به شما هم یاد بدهد.
حالت خودآموز فقط وقتی خوب کار میکند که دستگاه صدای فارسی داشته باشد (اینجا را ببینید). اگر ندارد، در دانه و جوانه کنار بچه بنشینید و جملهها را برایش بخوانید.
۳. تعیین سطح و باغچهها
در پارسیب به هر سطح «باغچه» میگوییم. بچه فقط اسم باغچه را میبیند و هیچجا سنی نوشته نشده است. هر موضوع سطح خودش را دارد؛ بچهای که خوب میخواند ولی هنوز خوب نمینویسد، در «فارسی» باغچه بالاتری دارد تا در «نوشتن».
| باغچه | معمولاً | بچه در این باغچه… |
|---|---|---|
| 🌰 دانه | ۴ تا ۵ سالگی | گوش میدهد و حرف میزند، صداها را از هم تشخیص میدهد، خط و شکل میکشد، قصه و متل میشنود و با نوروز و یلدا آشنا میشود. |
| 🌱 جوانه | ۵ تا ۷ سالگی | اولین حرفها را میخواند و مینویسد (آ ب د م س)، اولین کلمهها و جملهها را میخواند و ایران را روی نقشه پیدا میکند. |
| 🌿 نهال | ۷ تا ۹ سالگی | همه حرفها را میخواند و مینویسد، قصه کوتاه میخواند، املا مینویسد، استانها و شهرها را میشناسد و از اولین روستاها تا سفال و فلز را میخواند. |
| 🌳 درخت | ۹ تا ۱۱ سالگی | جمله و بند مینویسد، با شاهنامه و شاعران بزرگ و تاریخ ایران باستان و دانشمندان ایرانی آشنا میشود. |
| 🌲 جنگل | ۱۱ سالگی به بالا | شعر کلاسیک را با معنیاش میخواند، قافیه و ردیف را میشناسد و نامه و انشا مینویسد. |
سنها را فقط حدودی در نظر بگیرید. بیشتر بچههایی که بیرون از ایران بزرگ میشوند، در فارسی از همسنهایشان در ایران عقبترند و این کاملاً طبیعی است. از جایی شروع کنید که بچه واقعاً هست. بچه بزرگتر همان درسها را تندتر جلو میبرد.
سه راه برای تعیین سطح
- بازی تعیین سطح: بچه خودش به چند سؤال کوتاه جواب میدهد، از حرف و کلمه تا قصه. اگر جوابی را نداند، میتواند «نمیدانم» را بزند. حدود ۵ دقیقه طول میکشد.
- چند سؤال با شما: صفحه چند حرف و کلمه و یک بند کوتاه نشان میدهد و شما فقط میگویید بچه توانست بخواند یا «هنوز نه». کمکش نکنید، ولی تشویقش کنید. به او بگویید «میخواهیم ببینیم از کجا شروع کنیم». این امتحان نیست.
- انتخاب خودتان: اگر بچهتان را خوب میشناسید، باغچه هر موضوع را خودتان در بخش والدین انتخاب کنید.
ادبیات، تاریخ، جغرافیا، فرهنگ و نوشتن از همان باغچه فارسی شروع میشوند، مگر اینکه خودتان عوضشان کنید.
۴. یک روز و یک هفته درس
- کم، ولی هر روز. روزی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه و پنج روز در هفته خیلی بهتر از دو ساعت در آخر هفته است. برای دانه و جوانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بس است.
- هر روز یک درس یا تمرین فارسی و یک درس نوشتن.
- دو سه بار در هفته یک درس ادبیات، تاریخ، جغرافیا یا فرهنگ. این درسها بهانه خوبیاند برای حرف زدن سر شام یا در تماس تصویری با پدربزرگ و مادربزرگ.
- مرورها را جا نیندازید. وقتی «مرور» روی صفحه آمد، اول آن را انجام دهید. مرورها کوتاهاند و کمک میکنند آنچه یاد گرفته یادش بماند.
- برنامه هفتگی: در بخش والدین میتوانید روزها و ساعت درس را تعیین کنید. آن وقت صفحه اول بچه هر روز «برنامه امروز» را نشان میدهد.
| روز | یک نمونه برنامه (نهال) |
|---|---|
| شنبه تا چهارشنبه | ۱۰ دقیقه فارسی و ۱۰ دقیقه نوشتن (هر بار یک حرف تازه یا مرور) |
| دو روز از این پنج روز | به جای فارسی، یک درس ادبیات یا تاریخ یا جغرافیا یا فرهنگ |
| آخر هفته | یک برگه تمرین چاپی روی کاغذ، و یک قصه یا شعر با هم |
۵. نوشتن روی صفحه و روی کاغذ
بچهها در پارسیب نوشتن را هم روی صفحه لمسی (تبلت یا گوشی، با انگشت یا قلم) و هم با مداد روی کاغذ تمرین میکنند. ترتیب و جهت تکههای هر حرف همان است که در کتاب نگارش کلاس اول دبستان در ایران آمده است.
هر حرف در پنج قدم
- ببین: حرف آرام و تکه به تکه نوشته میشود و شمارهها ترتیب تکهها را نشان میدهند.
- با راهنما بنویس: بچه روی حرف کمرنگ مینویسد. نقطه سبز میگوید از کجا شروع کند و فلش میگوید به کدام طرف برود. اگر از طرف اشتباه شروع کند یا از خط بیرون برود، برنامه آرام میگوید یک بار دیگر امتحان کند. اگر سه بار نشد، خودش نشانش میدهد و میرود سراغ تکه بعد، تا بچه هیچوقت سر یک حرف نماند.
- روی کمرنگ بنویس: همان حرف، این بار بدون راهنما.
- خودت بنویس: بچه حرف را در یک خانه خالی مینویسد، اول با نمونهای که کنارش هست و بعد از حفظ. اینجا اندازه و جای حرف مهم نیست؛ شکل و ترتیب مهم است.
- روی کاغذ بنویس: صفحه هر تکه را نشان میدهد و صبر میکند تا بچه همان را روی کاغذ بنویسد و «نوشتم» را بزند. بعد یک خط کامل از آن حرف را خودش روی کاغذ مینویسد و نوشتهاش را نگاه میکند: روی خط نوشتم؟ از جای درست شروع کردم؟ نقطهها سر جایشان است؟ اگر بخواهد، از نوشتهاش عکس میگیرد تا در «دفتر مشق» بماند.
در باغچههای بالاتر، بچه کلمه و جمله را روی خطهای دفتر مینویسد و املا مینویسد؛ یعنی جمله را میشنود، روی کاغذ مینویسد و بعد با متن درست مقایسه میکند. در جنگل نامه و انشای کوتاه هم مینویسد.
اگر بچه بیشتر روی تبلت تمرین میکند، با مداد و کاغذ هم بنویسد.
روی صفحه شکل و ترتیب و جهت تکهها را خوب یاد میگیرد، چون همان لحظه میفهمد درست نوشته یا نه. ولی نوشتن با مداد کار دیگری است: باید مداد را درست بگیرد، اندازه فشار دستش را پیدا کند، روی خط بماند و در اندازه کوچک دفتر بنویسد. در مدرسه و در زندگی هم با مداد و خودکار مینویسد.
پس دستکم هفتهای دو سه بار روی کاغذ بنویسد. سادهترین راهش این است که هر درس نوشتن را تا قدم آخر، «روی کاغذ بنویس»، تمام کند و هر هفته یکی دو برگه تمرین چاپی هم پر کند.
نکتههایی برای نوشتن روی کاغذ
- دفتر خطدار یا برگه چاپی. برای هر حرف و عدد و شکل یک برگه آماده هست: یک نمونه با شماره و فلش، دو ردیف نقطهچین و کمرنگ برای نوشتن، و چند خط برای نوشتن آزاد. در بخش والدین «برگههای تمرین نوشتن» را باز کنید، حرفها را انتخاب کنید و روی کاغذ A4 چاپ کنید.
- مداد نرم و کوتاه برای بچههای کوچک بهتر از مداد بلند است. مداد را با سه انگشت بگیرد (شست، اشاره و وسطی)، نه با مشت.
- درست بنشیند: پشت میز، پاها روی زمین، کاغذ کمی کج. فارسی از راست به چپ نوشته میشود، پس بچههای چپدست کاغذ را به طرف دیگر کج کنند تا دستشان روی نوشته نرود.
- کم و با دقت بهتر از زیاد و شلخته است. یک خط خوب از هر حرف بس است.
- به نوشتهاش نمره ندهید، از آن تعریف کنید. بگویید کدام حرف را از همه بهتر نوشته و کجا دقت کرده است.
نکتههایی برای نوشتن روی صفحه
- روی تبلت، نوشتن با قلم (Apple Pencil یا هر قلم لمسی دیگر) به نوشتن با مداد نزدیکتر است تا نوشتن با انگشت. وقتی با قلم مینویسد، اگر کف دستش روی صفحه باشد اشکالی ندارد.
- تبلت را روی میز بگذارید، نه روی پا. روی گوشی هم میشود نوشت، ولی صفحه بزرگتر بهتر است.
۶. موقع درس چه کنیم؟
- کنارش بنشینید، مخصوصاً در دانه و جوانه.
- بگذارید خودش امتحان کند. اگر دو بار اشتباه کند، خود برنامه جواب درست را نشانش میدهد.
- از تلاشش تعریف کنید، نه از باهوشیاش: «چه دقیق نگاه کردی!»، «دیدی؟ تمرین کردی و یاد گرفتی!»
- اشتباه کردن عیب نیست. هیچوقت برای اشتباه سرزنشش نکنید.
- مقایسهاش نکنید، نه با خواهر و برادرش، نه با بچههای همسنش در ایران.
- بخواهید به شما درس بدهد: «به من یاد بده این حرف را چطور مینویسند.»
۷. بخش والدین
در کلاس، دکمه «بخش والدین» را بزنید و رمز والدین را وارد کنید (یا اگر رمز نگذاشتهاید، جواب یک ضرب ساده را بدهید). در این بخش:
- 📚 همه درسها و تمرینها را میبینید، برای هر موضوع و هر باغچه. هر درسی را که بخواهید خودتان امتحان کنید؛ در پیشرفت بچه چیزی ثبت نمیشود. خوب است پیش از درس بچه نگاهی بیندازید تا بدانید چه در پیش است.
- 📈 پیشرفت هر بچه را میبینید: چند درس از هر موضوع در باغچهاش تمام شده و هر روز چه یاد گرفته است.
- شیوه درس و باغچه هر موضوع را هر وقت لازم شد عوض میکنید.
- 📅 برنامه هفتگی و یادآور میگذارید.
- 🖨️ برگههای تمرین نوشتن را چاپ میکنید.
- 📒 دفتر مشق را ورق میزنید: عکس نوشتههای همه بچهها روی کاغذ، به ترتیب تاریخ. میتوانید برای پدربزرگ و مادربزرگ هم بفرستید!
- پرچم ایران: درسها خودشان پرچمی نشان نمیدهند. اینجا خودتان انتخاب میکنید کدام پرچم نشان داده شود، یا هیچکدام.
۸. فارسی در خانه، دور از ایران
- فارسی خانه و فارسی کتاب. بچهها در خانه فارسی گفتاری میشنوند («میرم خونه»)، ولی آنچه میخوانند و مینویسند فارسی نوشتاری است («به خانه میروم»). اولین درس فارسی هر باغچه همین را یاد میدهد: هر دو درست است، هر کدام جای خودش را دارد، و نوشتار یکی است تا همه فارسیزبانها، هر جا که باشند، آن را بفهمند. در پارسیب همه متنهای روی صفحه نوشتاری است؛ صدای راهنما توضیحها را گفتاری میگوید، مثل حرف زدن در خانه، ولی متنی را که بچه میخواند و کلمههای املا را همانطور که نوشته میشوند میخواند. اگر بچه «خانه» را «خونه» خواند یا نوشت، بگویید: «آفرین، ما اینطور میگوییم. در کتاب اینطور مینویسند: خانه.»
- در خانه تا میتوانید فارسی حرف بزنید. هیچ برنامهای جای فارسی شنیدن از پدر و مادر را نمیگیرد. اگر یکی از شما فارسیزبان نیست، آن یکی همیشه با بچه فارسی حرف بزند.
- اگر در خانه ترکی، کردی، لری، گیلکی، بلوچی، عربی یا زبان دیگری از ایران حرف میزنید، درسها را به زبان خودتان هم برایش توضیح دهید. بچهای که چند زبان بلد است، راحتتر یاد میگیرد.
- پدربزرگ و مادربزرگ را هم شریک کنید. در تماس تصویری، بچه شعری را که حفظ کرده برایشان بخواند، قصه درس را تعریف کند یا از بچگی آنها بپرسد.
- نوروز و یلدا و سیزدهبهدر را جشن بگیرید. درسهای فرهنگ برای این روزها کارهایی برای انجام دادن در خانه پیشنهاد میکنند. بچه میتواند در مدرسه هم از آنها تعریف کند.
- دکمه English: در بعضی درسهای تاریخ، جغرافیا و فرهنگ، با دکمه «🔤 English» بالای درس، همان درس به انگلیسی نشان داده میشود. برای بچهای که هنوز فارسی را خوب نمیفهمد، یا پدر یا مادری که فارسی بلد نیست، به کار میآید. ولی بهتر است بچه هر درس را اول به فارسی ببیند. درسهای فارسی و نوشتن همیشه فارسیاند.
۹. صدای فارسی دستگاه
پارسیب جملهها را با صدای فارسی خود دستگاه بلند میخواند، ولی همه دستگاهها صدای فارسی ندارند. برای اینکه ببینید دستگاهتان دارد یا نه، در یک درس دکمه «🔊» را بزنید.
- اگر صدایی نیامد، یک مرورگر یا دستگاه دیگر را امتحان کنید. بعضی مرورگرها، مثل Microsoft Edge، صدای فارسی آنلاین دارند.
- اگر هیچ صدای فارسی پیدا نکردید، کنار بچه بنشینید و جملهها را برایش بخوانید (شیوه «با همراهی والدین»). در املا، جمله پشت دکمه «جمله را نشانم بده» است تا شما بلند بخوانید.
۱۰. حساب، ماه رایگان و اشتراک
- ماه اول از روز ثبتنام رایگان است و کارت بانکی نمیخواهد. در حساب کاربری میبینید چند روز از آن مانده است.
- اگر در همین ماه رایگان اشتراک بگیرید، روزهای رایگانتان از دست نمیرود. اولین پرداخت بعد از تمام شدن ماه رایگان است.
- هر خانواده یک اشتراک میگیرد که برای حداکثر ۳ کودک است و روی همه دستگاهها کار میکند. هر وقت خواستید، از همان صفحه حساب کاربری لغوش کنید.
- اگر اشتراک تمام شود، پیشرفت بچهها پاک نمیشود. با اشتراک تازه از همان جایی که بودند ادامه میدهند.
- پیشرفت روی همه دستگاههایتان یکی است. اگر وسط درس اینترنت قطع شود، درس ادامه پیدا میکند و پیشرفت وقتی اینترنت وصل شد فرستاده میشود.
بیطرفی
پارسیب برای همه خانوادههای ایرانی است، با هر باور و عقیدهای. در درسها هیچ حرف سیاسی، ایدئولوژیک یا دینی نیست. تاریخ را از راه چیزهایی میگوییم که مردم ساختند، نوشتند و کشف کردند. اصول ما را بخوانید.